ArtHERStory #36: Maria Sibylla Merian

Wist je dat het impressionisme werd geleid door drie getalenteerde vrouwen? Of dat Fountain van Marcel Duchamp origineel door een vrouw is bedacht? In deze serie willen we met The TittyMag verhalen van toonaangevende vrouwen uit de kunstgeschiedenis opnieuw vertellen. Deze verhalen zijn vaak door de kreukels van de tijd in vergetelheid geraakt. Deze week bespreken we de illustraties en ontdekkingen van Maria Sibylla Merian.

Geboren als het laatste kind van Matthaeus Merian en Johanna Sibylla Heim kwam Maria Sibylla Merian op 2 april 1647 ter wereld in Frankfurt, Duitsland. Haar vader was graveur en had hetzelfde tekentalenten als hem. Helaas overleed hij toen Maria drie jaar oud was. De moeder van Maria hertrouwde met kunstschilder Jacob Marrel, van wie Maria heeft leren schilderen met waterverf.

Al sinds jongs af aan had Maria al een fascinatie voor het leven van insecten en hoe ze zich reproduceerden, omdat ze in haar tijd nog geloofden dat deze insecten uit het niets verschenen en als duivelse beesten zagen. Maria had als kind haar eigen collectie levende insecten die ze tot in de kleinste details ging natekenen.

In 1665 trouwde Maria met Johann Andreas Graff en in 1668 vertrok ze met hem en haar eerste dochter naar Neurenberg. Hier maakte ze veel aquarellen van bloemen en de metamorfose van rups naar vlinder. Ze heeft van deze aquarellen een bundel gemaakt en in 1975 zijn haar eerste geïllustreerde boeken uitgegeven. Vier jaar later publiceerde ze een boek wat haar levenswerk ging worden: Der Raupen wunderbare Verwandelung. In dit boek zaten prachtige prenten van insecten en de planten die ze nodig hadden, Maria was de eerste die het over de connectie tussen insecten en hun voedselplant had en bevestigde wat een andere onderzoeker eerder had vastgesteld; dat insecten daadwerkelijk uit eitjes kwamen en niet uit de lucht kwamen neervallen.

ze verhuisde rond 1680 terug naar Frankfurt met haar familie om voor haar moeder te zorgen en publiceerde daar nog een tweede deel over de rupsen. Niet lang daarna, in 1685 besloot Maria zich aan te sluiten bij de Labadisten in West-Friesland samen met haar moeder en dochters. Haar man werd hier niet in toegelaten en ze werden dus als ongehuwd bestempeld in die gemeenschap.

Samen met de Labadisten en haar jongste dochter Dorothea vertrok ze naar een plantage op Suriname waar de Labadisten werkte. Maria had bij een paar Europese verzamelaars gedroogde exemplaren van insecten gezien die uit de Surinaamse wouden kwamen en wilde ze graag in levende lijve onderzoeken in hun originele habitat. Hierdoor is ze ook de eerste vrouw die voor de wetenschap de halve wereld af ging reizen zonder mannelijk gezelschap.

In Suriname heeft ze 2 jaar lang de insecten getekend en bestudeerd. Maria was heel kritisch over het houden van slaven en hoe ze werden behandeld. Ze heeft veel kunnen leren over verschillende planten door de slaven in Suriname. Zo heeft ze in haar notities een kruidenmengsel staan die de als slaaf gehouden vrouwen gebruikte om een abortus op te wekken zodat hun kinderen geen slaven werden.

Doordat Maria malaria kreeg was ze genoodzaakt om naar Nederland terug te keren met haar dochter. Ze nam vanuit Suriname ook een inheemse vrouw mee, waarschijnlijk omdat ze haar kennis over de Surinaamse flora en fauna nog nodig had om haar werk voort te zetten. In 1705 kon ze na drie jaar hard werk eindelijk haar boek met prachtige tekeningen en schetsen van de tijd in Suriname uitgeven. Metamorphosis insectorum Surinamensium (Verandering der Surinaamse insecten). Met dit boek is ze uiteindelijk wereldberoemd geworden. Je had een Latijnse versie en een Nederlandse waarvan beide in kleur of zwart-wit.

Helaas heeft ze er zelf niet lang van kunnen genieten, want in 1715 kreeg Maria een beroerte waardoor ze voor de laatste 2,5 jaar van haar leven in een rolstoel moest zitten en geen werk meer kon uitvoeren. Op 13 januari 1717 is Maria Sibylla Merian overleden. Haar dochters hebben hierna haar werk uit het atelier voortgezet. Nog lang na haar bestaan wordt ze herinnerd als een icoon voor de entomologie en zijn er meerdere insecten naar haar vernoemd zoals de meriansborstel.

 

Gerelateerd

Soms is het lastig

Lastig om te lachen,te huilen,te voelen. Kunst kan je laten voelen.Van onbegrip tot herkenning.Door stil te staan voor dat ene kleurrijke schilderij of die lichtgevende installatie, neemt kunst je mee, Het voert je even weg van dagelijkse stress of diepe gedachtes, of opent soms een ander gevoel. Kunst laat je wegdromen

Lees meer »

KUNSTTIPS! April & Mei

Welk museum moet je opslaan? Welke kunstpodcast is hot? Hoe heet die ene tentoonstelling ook alweer? Het overzicht van alle arty kunst to do’s is soms helemaal kwijt! Maar don’t worry!  Want wij zetten iedere maand de kunst- moetjes voor je op een rijtje. Genoeg om je mee te vermaken.

Lees meer »

Met bokshandschoenen aan in de achtbaan

Daar was het dan. Pijn. Schietende pijn in mijn pols. Mijn hele traject weg, paniek.  Dat is wat er in mijn hoofd gebeurt, het is niet per se waar. Ik heb een domme move gemaakt op de zak, te hard ook. Al die uren sparren in de week en los

Lees meer »

Scroll #12: Wie is Alicja Kwade?

De dagen zijn niet alleen voor uren scrollend door Tinder in bed, maar ook voor eengoede dosis scrollen aan kunst. Zo lichten we speciaal voor jou iedereweek een kunstenaar uit. Deze Scroll staat een kunstenaar centraal, die vragen stelt over het dagelijks leven via enorme beelden en installaties. Kunstenaar: Alicja

Lees meer »

Scroll #11: Wie is Isabelle Udo?

De dagen zijn niet alleen voor uren scrollend door Tinder in bed, maar ook voor een goede dosis scrollen aan kunst. Zo lichten we speciaal voor jou iedere week een kunstenaar uit. Deze Scroll staat een kunstenaar centraal, die als geen ander de online en offline wereld weet te verbinden : Isabelle Udo (1993- ) Isabelle Udo is oprichter en creatief directeur van

Lees meer »

Scroll #10: Wie is AiRich?

De dagen zijn niet alleen bedoeld voor urenlang scrollen op Tinder in bed, maar ook voor eengoede dosis kunstzinnig scrollen. Daarom lichten we speciaal voor jou iedere week een kunstenaar uit.Deze week staat een kunstenaar centraal die een eigen, futuristische toekomst creëert door het combineren van fotografie en beeldende kunst,

Lees meer »

“De mens is lastig te begrijpen.” 

Vrouw zijn, de beste pastrami tot spiritualiteit. Onze Tittymag oprichter Cathelijne Blok sprak hierover voor NRC met de wereldberoemde performancekunstenaar Marina Abramović. Lees hieronder meer: https://www.nrc.nl/nieuws/2024/03/15/marina-abramovic-ik-geef-mijn-publiek-alle-liefde-die-het-wil-a4193224

Lees meer »

Scroll # 9: Wie is Sarah Lucas?

De dagen zijn niet alleen voor uren scrollend door Tinder in bed, maar ook voor een goede dosisscrollen aan kunst. Zo lichten we speciaal voor jou iedere week een kunstenaar uit.Deze Scroll staat een kunstenaar centraal, die bekend staat om haar humorvolle en ongebruikte benadering van thema’s als gender, seksualiteit en het menselijk lichaam: Sarah Lucas (1962- ). Sarah Lucas wordt gezien als

Lees meer »

The Titty Platform

Currently by invitation only. Still think you're the right fit?